"Dat zou ik zeker gemerkt hebben"

De zaak van Gisèle Pelicot heeft wereldwijd veel mensen geschokt. Tegelijkertijd laat deze zaak zien hoe belangrijk erkenning na seksueel geweld is voor mensen die proberen te begrijpen wat hen is overkomen.

Voor wie haar verhaal niet heeft meegekregen:
Gisèle Pelicot is een Franse vrouw die, via een ‘gelukkige’ samenloop van omstandigheden, ontdekte dat zij jarenlang door haar echtgenoot werd gedrogeerd met medicatie.

Terwijl zij sliep, nodigde hij mannen uit om seksuele handelingen met haar te verrichten.

Volgens het onderzoek gebeurde dit gedurende een periode van ongeveer tien jaar en ging het om honderden verkrachtingen.

Wat deze zaak voor veel mensen zo schokkend maakte, was niet alleen de omvang ervan.

Het was vooral de vraag die overal opdook:

“Hoe kan iemand zoiets niet merken?”

Veel mensen gaan ervan uit dat zij zouden voelen wanneer er iets niet klopt.

Dat zij wakker zouden worden. Dat zij zich zouden verzetten. Dat zij zouden weten dat er iets gebeurd was.

Juist daarom raakt deze zaak zoveel mensen.

Ze confronteert ons met een ongemakkelijke werkelijkheid maar ook met hoe belangrijk erkenning na seksueel geweld is.

Het menselijk lichaam werkt niet altijd zoals wij denken dat het werkt.

Vertrouwen ook niet.

De meeste mensen denken bij seksueel geweld aan een onbekende dader, een donkere straat of een situatie waarin direct duidelijk is dat er gevaar dreigt.

De werkelijkheid ziet er vaak anders uit.

Veel seksueel geweld vindt plaats binnen bestaande relaties. Binnen gezinnen. Binnen vriendschappen. Binnen situaties waarin vertrouwen aanwezig lijkt.

Juist daardoor worden signalen vaak gemist.

Niet omdat iemand dom is.
Niet omdat iemand niet goed heeft opgelet.
Maar omdat het menselijk brein niet voortdurend op zoek is naar gevaar bij mensen die we vertrouwen.

Dat is ook hoe het zou mogen zijn.

De zaak van Gisèle Pelicot heeft daarnaast een gesprek geopend over iets waar weinig mensen bij stilstaan: het gebruik van medicatie of andere middelen om iemand weerloos te maken.

Veel mensen denken daarbij aan spectaculaire verhalen uit films.

Aan een drankje in een uitgaansgelegenheid.

Aan een bewusteloos slachtoffer.

De werkelijkheid kan veel subtieler zijn.

Sommige middelen veroorzaken slaperigheid.
Verwarring.
Geheugenverlies.
Een gevoel van desoriëntatie.
Of een combinatie daarvan.

Daardoor kunnen mensen later moeite hebben om gebeurtenissen terug te halen of in de juiste volgorde te plaatsen.

Mensen kunnen soms het gevoel hebben dat er iets niet klopt, zonder te kunnen benoemen wat er is gebeurd Het ontbreekt aan geheugen.

Juist dat maakt dit onderwerp zo ingewikkeld.

Want er ontstaan vragen

Niet met de dader of ‘anderen mensen’.

Maar met jezelf.

Erkenning na seksueel geweld begint vaak bij twijfel

“Had ik iets moeten merken?”

“Waarom weet ik het niet meer precies?”

“Heb ik signalen gemist?”

“Heb ik iets verkeerd gedaan?”

Vragen die veel slachtoffers zichzelf stellen.

Vragen die vaak jarenlang blijven rondzingen.

Terwijl de verantwoordelijkheid nooit ligt bij degene die slachtoffer werd.

De verantwoordelijkheid ligt bij degene die ervoor koos misbruik te maken van vertrouwen, kwetsbaarheid of afhankelijkheid.

Recent werd ook in Sassenheim een man aangehouden op verdenking van het drogeren van vrouwen met medicatie.

Los van de uitkomst van een strafzaak laat zo’n bericht opnieuw zien hoe belangrijk bewustwording is.

Niet om angstig te worden of om achter iedere deur gevaar te zien.

Maar wel om te begrijpen dat seksueel geweld niet altijd verloopt zoals mensen denken.

En dat slachtoffers niet altijd reageren zoals de buitenwereld verwacht.

Misschien is dat uiteindelijk de belangrijkste les.

Dat we moeten stoppen met vragen:

“Hoe kon je dat niet merken?”

En vaker moeten vragen:

“Wat heb jij nodig?”

Want achter vrijwel ieder verhaal van seksueel geweld zit een mens die probeert te begrijpen wat er is gebeurd.

Een mens die zichzelf vaak al duizend vragen heeft gesteld voordat iemand anders dat deed.

Bij Stichting Lirio ontmoeten wij deze mensen.

Mensen die niet alleen herstel zoeken van wat hen is overkomen, maar ook van de twijfel die daarna ontstond.

Juist daarom is erkenning zo belangrijk.

Niet omdat erkenning het verleden verandert.

Maar omdat het iemand helpt stoppen met vechten tegen zichzelf wat al uitdagend genoeg is.

En misschien begint daar wel een van de belangrijkste stappen richting herstel.

Ben je benieuwd naar onze andere schrijfsels? Klik dan hier